In het kort
- Ongewenste aanrakingen tijdens een massage kunnen een strafbaar feit zijn: een aantasting van de seksuele integriteit (art. 134 Strafwetboek).
- Toestemming kan nooit worden afgeleid uit de loutere afwezigheid van verzet, zo bevestigde het Hof van Cassatie op 23 januari 2024.
- Werden uw grenzen overschreden? Noteer de feiten, bewaar bewijs en schakel tijdig een gespecialiseerd zedenadvocaat in.
U boekt een massage om te ontspannen en spreekt vooraf duidelijk af welke behandeling u wil en welke zones wel of niet aangeraakt mogen worden. Toch gaat de masseur tijdens de behandeling verder dan wat werd afgesproken. U voelt zich hier niet comfortabel bij, maar weet niet meteen hoe te reageren: uw grenzen worden overschreden. Wat op het eerste gezicht misschien als een “grijze zone” wordt ervaren, kan juridisch gezien wel degelijk een strafbaar feit uitmaken.
Wanneer zijn ongewenste aanrakingen tijdens een massage een strafbaar feit?
Het nieuwe Strafwetboek omschrijft dit misdrijf in artikel 134. Aantasting van de seksuele integriteit is het opzettelijk stellen of laten stellen van een seksuele handeling op of door een persoon die daarmee niet instemt.
Het kernbegrip in deze definitie is toestemming. Zonder toestemming is er sprake van een strafbaar feit, ongeacht de context waarin de handeling plaatsvindt. Dit geldt ook wanneer die context op het eerste gezicht onschuldig lijkt, zoals een massagebehandeling.
Toestemming is de kern van de zaak
Artikel 132 van het Strafwetboek bepaalt wanneer er sprake kan zijn van geldige toestemming. Toestemming moet uit vrije wil worden gegeven en wordt beoordeeld in het licht van de concrete omstandigheden. Belangrijk is dat toestemming nooit kan worden afgeleid uit de loutere afwezigheid van verzet bij het slachtoffer. Wie zich tijdens een massage niet luidop verzet, heeft dus niet automatisch ingestemd met wat er gebeurt. Bovendien kan toestemming op elk moment, voor of tijdens de handeling, worden ingetrokken.
De wet stelt ook uitdrukkelijk dat er geen toestemming is wanneer de seksuele handeling het gevolg is van een bedreiging, fysiek of psychisch geweld, dwang, verrassing of list. Net die laatste is in de context van een massage relevant: een klant die naakt en kwetsbaar op de tafel ligt, in een setting die volledig door de masseur wordt gecontroleerd, bevindt zich per definitie in een ongelijke positie.
Wat oordeelde het Hof van Cassatie?
Het Hof van Cassatie heeft zich op 23 januari 2024 uitdrukkelijk over deze problematiek uitgesproken, in een zaak waarbij een masseur tijdens behandelingen bij meerdere cliënten grensoverschrijdende seksuele handelingen had gesteld. Het Hof oordeelde dat een masseur die, binnen een wellness-setting waarin hij als vertrouwd en deskundig persoon wordt beschouwd, zijn naakte klant in een één-op-één situatie op geraffineerde wijze benadert en zo zonder weerstand seksuele handelingen kan opdringen, zich wel degelijk schuldig maakt aan aantasting van de seksuele integriteit.
Doorslaggevend is daarbij of een redelijk persoon de gestelde handelingen als seksueel zou ervaren. Het is dus niet vereist dat het slachtoffer zich fysiek verzet of de behandeling meteen stopzet. De aard van de handeling zelf, beoordeeld in de gegeven context, samen met het gebrek aan toestemming voor die specifieke handeling, volstaat. De vertrouwenspositie van de masseur en de kwetsbare, weerloze positie van de klant op de massagetafel wegen daarbij zwaar door.
Wat kan u doen bij ongewenste aanrakingen tijdens een massage?
Wanneer u tijdens een massage merkt dat de behandeling niet (langer) overeenstemt met wat is afgesproken, is het belangrijk om uw grenzen kenbaar te maken. Geef duidelijk aan dat u dit niet wenst en dat de behandeling moet stoppen. U bent op elk moment gerechtigd om uw eerder gegeven toestemming in te trekken.
Werden uw grenzen toch overschreden, dan raden wij aan om volgende stappen te ondernemen:
- Noteer zo snel mogelijk wat er precies is gebeurd, met datum, uur en plaats van de behandeling.
- Bewaar eventuele bewijsstukken, zoals een afspraakbevestiging, betaalbewijs of communicatie met de masseur of het centrum.
- Ga naar het Zorgcentrum na Seksueel Geweld, zodat de nodige stalen kunnen worden afgenomen en u er eventueel al klacht kan neerleggen.
- Aangifte doen bij de politie kan uiteraard ook.
- Neem contact op met een gespecialiseerd advocaat, die u kan bijstaan van bij de aangifte tot en met een eventuele procedure.
Bent u slachtoffer geworden van een aantasting van de seksuele integriteit, of wordt u uitgenodigd tot verhoor in het kader van dergelijke feiten, en heeft u nood aan bijstand van een gespecialiseerd zedenadvocaat? Contacteer ons via info@bannister.be of op 03/369.28.00.
BRONNEN:
Cass. 23 januari 2024, P.23.1351.N.
