Steeds vaker worden vrouwelijke content creators het doelwit van een nieuw zorgwekkend fenomeen: e-pooiers of e-pimps. Een opvallende getuigenis van een jonge vrouw die zelf slachtoffer werd verscheen onlangs in de media. Ook sekswerker M. waarschuwt niet voor niets: ‘De pooiers zijn terug, alleen nu in digitale vorm’.[1]
Pooiers van tegenwoordig
Via sociale media proberen e-pooiers vrouwen te manipuleren en dwingen tot het maken van seksueel getinte content. De e-pooier benadert het slachtoffer met de belofte het profiel te beheren en op die manier te doen groeien. Dit zou zorgen voor aanzienlijke inkomsten. Zo wint de e-pooier het vertrouwen van het slachtoffer en krijgt deze de volledige controle over het account en de financiën.
Indien het slachtoffer vervolgens niet genoeg content creëert of de inkomsten vallen tegen, dan wordt de druk opgevoerd. Het slachtoffer wordt gedwongen om meer en meer content te creëren. Dit terwijl de e-pooier vaak zelf met de inkomsten ervandoor gaat of een onredelijke commissie eist. Tot slot verleggen e-pooiers de grenzen van hun slachtoffers steeds verder, tot de stap naar fysieke prostitutie onafwendbaar lijkt.
Vaak zijn slachtoffers zich niet bewust van de kwade intenties, of durven ze uit schaamte niet in te grijpen. E-pooiers spelen hierop in door te dreigen of te chanteren. Zo lijkt het heel moeilijk voor het slachtoffer om uit deze situatie te komen.
E-pooierschap vs. pooierschap
Pooierschap is wettelijk strafbaar en omvat onder meer volgende handelingen:
- het organiseren van prostitutie van een ander, met als doel het bekomen van een voordeel;
- het bevorderen, ertoe aanzetten, aanmoedigen of vergemakkelijken van prostitutie met als doel het, rechtstreeks of onrechtstreeks, bekomen van een abnormaal (economisch) voordeel;
- het nemen van maatregelen om te verhinderen of te bemoeilijken dat iemand stopt met prostitutie.
E-pooierschap vertoont grote gelijkenissen met de traditionele vorm van pooierschap zoals hierboven beschreven. Het beheren van bijvoorbeeld een OnlyFans-account in ruil voor een extreem hoge commissie of onder dwang, komt in de praktijk neer op het organiseren van seksuele diensten van een ander voor eigen gewin.
Toch kwalificeert dit online fenomeen juridisch niet als pooierschap, in de zin van de Strafwet. Pooierschap ex artikel 433quater/1 Strafwetboek vooronderstelt immers het voorhanden zijn van “prostitutie”. Hoewel het begrip prostitutie niet wettelijk gedefinieerd is, blijkt uit rechtspraak en rechtsleer dat het steeds gaat om het stellen van daadwerkelijk fysieke seksuele handelingen tegen betaling. Het louter vertonen van een naakt lichaam kwalificeert dus niet als prostitutie.[2]
Dus, enkel indien het e-pooierschap leidt tot daadwerkelijke fysieke afspraken en handelingen, is er sprake van pooierschap onder artikel 433quater/1 van het Strafwetboek.
Mensenhandel met oog op seksuele uitbuiting
Hoe kan dit fenomeen dan wel strafrechtelijk worden aangepakt? De oplossing ligt bij het misdrijf mensenhandel.
De Strafwet stelt dat het misdrijf mensenhandel wordt opgeleverd door de werving, het vervoer, de overbrenging, de huisvesting of de opvang van een persoon, dan wel het nemen of de overdracht van de controle over hem, met oog op in dit geval de uitbuiting van prostitutie of andere vormen van seksuele uitbuiting. Meer specifiek biedt de categorie ‘andere vormen van seksuele uitbuiting’ hier een aanknopingspunt.
Voor deze kwalificatie zijn voornamelijk twee bestanddelen van belang: enerzijds de uitoefening van controle, en anderzijds het doel tot seksuele uitbuiting.
Uitoefening van controle
In het wetsontwerp werd over de notie ‘controle’ het volgende geschreven:
‘Thans blijkt de uitdrukking “overdracht van de controle over hem”, waarmee oorspronkelijk de verkoop van de betrokkene wordt bedoeld (zonder verplaatsing van de persoon) ontoereikend te zijn om een aantal situaties te behelzen waarbij controle wordt uitgeoefend op een persoon met het oogmerk hem uit te buiten.’[3]
De wetgever lijkt hiermee te beogen dat elke situatie, waarin iemand doelbewust onder controle wordt gehouden met het oog op uitbuiting, in aanmerking zou komen. Dit geldt dus evenzeer voor het doelbewust beheren of het eisen van controle over een OnlyFans-account, waarbij het slachtoffer zal worden uitgebuit doordat de e-pooier bijvoorbeeld een zeer hoge commissie int.
Andere vormen van seksuele uitbuiting waaronder pornografische beelden
Wat het uitbuitingsdoel betreft, stelt het wetsontwerp:
‘Net zoals de auteurs van het oorspronkelijke wetsvoorstel, meent de werkgroep dat de verwijzing naar de bestaande misdrijven niet geschikt is om een aantal op het terrein vastgestelde vormen van uitbuiting, zoals seksslavernij, deelname aan pornografische voorstellingen of de vervaardiging van pornografische beelden met volwassenen te behelzen. Zodoende is het niet mogelijk om de internationale en Europese verplichtingen ten volle na te komen die verwijzen naar soepelere (en bijgevolg evolutieve) begrippen, zoals “andere vormen van seksuele uitbuiting”. In 2012 heeft de Europese Commissie tijdens een vergadering inzake de omzetting van de nieuwe richtlijn door de lidstaten in het bijzonder de nadruk gelegd op het belang van die soepelheid en heeft zij bevestigd dat seksslavernij moest worden behelsd. De GRETA is op het niveau van de Raad van Europa dezelfde mening toegedaan. De uitbreiding van het doeleinde van seksuele uitbuiting geeft de rechter meer vrijheid.’
Europa benadrukte al eerder het belang van een evolutief en soepel begrip. De uitbreiding van de beoogde doelstelling van seksuele uitbuiting geeft de rechter meer vrijheid voor interpretatie.
Zonder die flexibiliteit zou de wet tekortschieten en vallen ernstige misdrijven zoals seksslavernij, deelname aan pornografische voorstellingen of het vervaardigen van pornografische beelden buiten het strafrechtelijk bereik. Deze soepele benadering biedt de wettelijke basis om ook e-pooierschap aan te pakken.
Heeft u nood aan bijstand van een gespecialiseerd zedenadvocaat, of wordt u uitgenodigd tot verhoor in het kader van dergelijke feiten? Contacteer ons via info@bannister.be of op 03/369.28.00.
Resources:
BERGMANS E., ‘Ik moest van hem pornovideo’s maken. Als ik niet meewerkte, dreigde hij mijn familie in te lichten: in de klauwen van een e-pooier.’, DeMorgen 27 juli 2026, https://www.demorgen.be/nieuws/ik-moest-van-hem-pornovideo-s-maken-als-ik-niet-meewerkte-dreigde-hij-mijn-familie-in-te-lichten-in-de-klauwen-van-de-e-pooier~b6f337a0/
BEERNAERT L., ‘Tot seks gedwongen, uitgebuit en mishandeld. Ook online sekswerker Mel Meliciousss waarschuwt voor nieuw soort pooiers’, HLN 16 juni 2016, https://www.hln.be/nieuws/tot-seks-gedwongen-uitgebuit-en-mishandeld-ook-online-sekswerker-mel-meliciousss-waarschuwt-voor-nieuw-soort-pooiers~a321601b/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F&slug_rd=1
X, ‘Wat zijn e-pimps’, Slachtofferwijzer, https://slachtofferwijzer.nl/artikelen/wat-zijn-e-pimps
DELBROUCK I., ‘Misbruik van prostitutie’, OSS 1 januari 2025, afl 111, 141-170.
Amendement nr. 1, C. VAN CAUTER, bij het Wetsontwerp tot wijziging van artikel 433quinquies van het Strafwetboek teneinde de definitie van mensenhandel uit te breiden tot seksuele uitbuiting, Parl.St. Kamer 2012-13, nr. 53-2607/002.
Afbeelding deels gegenereerd met AI.
